ლამფური კომპიუტერები

ლამფური კომპიუტერები ეს კომპიუტერებია რომლებშიც ლოგიკური ჯაჭვი დაფუძნებულია ელექტრონულ ლამფებზე. ისინი იყვნენ პირველი თაობის კომპიუტერები, რომლებიც მოყვებოდნენ კომპიუტერებს დაფუძნებულებს ელექტრონულ რელეზე და წინ უძღოდნენ კომპიუტერებს რომლებიც უკვე ტრანზისტორებზე იყვნენ აგებულები.

ძირითადად იყენებდნენ გამომთვლელ მანქანებად დიდი გამოთვლებისთვის.


ბერრი
ატანასოვის კომპიუტერი-ბერრი ითვლება პირველ ციფრულ გამომთვლელ მანქანად და ასევე პირველ გამომთვლელ მანქანად მოძრავი ნაჭილების გარეშე. ჩაფიქრებული 1937 წელს მანქანა არ ექვემდებარებოდა დაპროგრამებას და გამოიყენებოდა წრფივი განტოლებების გამოსაანგარიშებლად. 1942 წელს მანს წარმატებულად გაიარა ტესტირება.

ენიაკ-ი
ენიაკი( Electronic Numerical Integrator and Computer ) ელექტრონული რიცხვითი ინტეგრატორი და გამომთვლელი პირველი ელექტრონული გამომთვლელი კომპიუტერი რომელიც გამოიყენება საერთო ხმარებისთვის რომლის გადაპროგრამება შეიძლებოდა სხვადასხვა ამოცანის ამოსახსნელად. შექმნილი 1946 წელს მისი წონა 27ტონა იყო. საჭრო ძზაბვა 174კვ/ს იყო. მისი შექმნა 486 804,22 დილარი დაჯდა. სატესტო ამოცანია ასეთ იყო მას უნდა გაეკეთბინა თერმობირტვული აფეთქების მათემათიკური მოდულაცია უილიამ ტელლერის ჰიპოთეზით. სრული შედეგის მისაგებად მას მამომთვლელი ძალა არ ეყო. ამოცანა შეამსუბუქეს ამოიგეს ბევრი ფიზიკური ელემენტი და ისე სცადეს. ამოცადა გამოვიდა და ბირთვული ბომბის შექმნის შანსი მისცა მეცნიერებს. ბრიტანელმა მეცნიერმა დუგლას ჰარტრიმ ენიაკზე გამოთვალა ზებგერითი თვითმფრინავის ფრთის საუკეთესო ჰაერსაწინააღმდეგო ფორმა. ენიაკმა მნიშვნელობები 7 სიმბოლოს სიზუსტით გამოთვალა.


მესმ-ი
მესმი – პატარა ელექტრონული გამომთვლელი მანქანა. (Малая электронная счётная машина) ეს იყო საბჭოთა კავშირში და კონტინენტალურ ევროპაში პირველი გამომთვლელი მანქანა. რომელიც იქმნებოდა ა.ს ლებედევის ლაბორატორიაში 1948 წლის ბოლოდან.
პირველად ეს მანქანა ჩაფიქრებული იყო როგორც ბესმ-ის (Большая электронная счётная машина) ჩონჩხი. ასო М სახელწოდებაში არნიშნავდა მოდელს. სამუშაო ამ მანქანაზე ათარებდა კვლევით ხასიათს. პირველი წარმატების შემდეგ და მიიღეს გადაყვეტილება არა ახლის აწყობის არამედ არსებულის გადაკეთების ისე რომ მას რეალური ამოცანები ამოხსნა. ტაქტური სიხშირე იყო 5კგ(კილოგერცი)ხოლო ადგილი რომელსაც ის იკავებდა იყო 60კვადრატული მეტრი.

ბესმ-ი
БЭСМ (Большая (или Быстродействующая) электронно-счётная машина) საბჭოთა კავშირის გამოშვების საერთო გამოყენების გამომთვლელი მანქანები რომლებიც გამოიყენებოად უამრავი ამოცანის ამოსახშნელად .
БЭСМ-2 არის БЭСМ1 ის გაუმჯობესებული ვარიანტი რომელიც მზად იყო წარმოებაში გასაშვებად. ერთ-ერთი პირველი მანქანა რომელის გამოშვებაც სერიულად დაიწყო. 1953-56 წლებში სერიულად იყო გამოშვებული 7 ელექტრონული გამომთვლელი მანქანა ,,ისარი“. 1957 წლიდან დაიწყო ,,ურალ1,,-ის სერიული გამოშვება რომლებსაც უშვებდნენ 1961 წლამდე და გამოუშვეს 183 ცალი.
БЭСМ1 შედგებოდა 4000 ლამფისგან 5000 ნახევარგამტარისგან. წარმოებაში იყო 1958 დან 1962 წლამდე და გამოუშვეს 67 ცალი. ერთ-ერთ ესეთ მანქანაზე გამოთვლილი იყო რაკეტის ტრაექტორია რომელმაც საბჭოთა კავშირის ემბლემა მიიტანა მთვარეზე.

ზურაბ ზურაბიშვილი

No comments yet.

HAVE SOMETHING TO SAY?